Alèji
Yon alèji se yon repons twòp sistèm iminitè a bay sibstans ki nòmalman pa danjere pou pifò moun, tankou polèn, pousyè oswa kèk manje. Lè sibstans sa yo, ki rele alèjèn, antre an kontak ak kò a, kò a wè yo kòm yon menas, sa ki deklanche yon reyaksyon ki ka pwovoke sentòm tankou eripsyon sou po, etènye, oswa difikilte pou respire. Alèji yo ka varye nan gravite, soti nan iritasyon lejè rive nan reyaksyon ki ka touye moun tankou chòk anafilaktik.
Yon alèji se yon reyaksyon sistèm iminitè a bay yon sibstans etranje, ki rele alèjèn, ki nòmalman pa pwovoke reyaksyon nan pifò moun. Alèjèn yo ka enkli polèn, akaryen, plim bèt, manje, oswa medikaman. Lè yon moun ki gen alèji ekspoze ak yon alèjèn, sistèm iminitè li reyaji yon fason ekzajere lè li pwodui antikò espesifik ki rele Imunoglobulin E (IgE). Antikò sa yo mare ak alèjèn yo epi yo deklanche liberasyon sibstans chimik, espesyalman istamin, pa selil iminitè yo ki rele mastosit. Liberasyon sibstans chimik sa yo pwovoke sentòm tipik alèji a, ki ka enkli grate, eripsyon sou po, edèm, etènye, konjèsyon nan nen, je k ap kriye, opresyon, epi nan ka grav, yon chòk anafilaktik, ki se yon ijans medikal.
Definisyon ak Sinifikasyon
Alèji yo ka klase nan plizyè kalite, dapre alèjèn ki enplike a ak fason ekspozisyon an fèt. Pa egzanp, alèji alimantè yo soti nan konsomasyon kèk manje, pandan ke alèji anviwònmantal yo koze pa ekspozisyon ak sibstans ki nan anviwònman an, tankou polèn oswa akaryen. Dyagnostik alèji yo ka enkli tès sou po oswa tès san pou idantifye alèjèn espesifik ki responsab pou reyaksyon yo.
Tretman alèji yo varye selon gravite ak kalite alèji a. Li ka enkli evite alèjèn yo, itilizasyon medikaman antiistaminik, estewoyid oswa lòt fòm medikaman anti-enflamatwa, epi nan kèk ka, yon iminoterapi alèjenik, ki gen pou objektif desansibilize pwogresivman sistèm iminitè a ak alèjèn lan.
Evalyasyon
Evalyasyon alèji yo se yon pwosesis esansyèl pou idantifye alèjèn espesifik ki responsab pou reyaksyon alèjik yo nan yon moun. Men etap kle yo nan evalyasyon alèji yo:
- Anamnèz medikal detaye: Doktè a kòmanse pa rasanble yon istwa konplè sou sentòm pasyan an, ki gen ladan nati yo, dire yo, ak kontèks aparisyon yo. Li enterese tou nan antesedan fanmi alèji, kondisyon anviwònmantal, ak alimantasyon pasyan an.
- Egzamen fizik: Yon egzamen fizik pèmèt detekte siy fizik alèji, tankou eripsyon sou po, edèm, oswa pwoblèm respiratwa.
- Tès sou po (prick tests): Tès sou po yo souvan itilize pou idantifye alèji ak polèn, akaryen, plim bèt, ak mwazi. Yon ti kantite alèjèn sispèk la aplike sou po pasyan an, jeneralman sou avanbra oswa do, epi po a pike lejèman pou pèmèt alèjèn lan penetre. Yon reyaksyon pozitif, jeneralman yon ti woujè ki grate, endike yon alèji ak alèjèn sa a.
- Tès san (dozaj IgE espesifik): Tès san yo mezire nivo IgE espesifik pou sèten alèjèn nan san. Tès sa yo itil lè tès sou po pa posib, pa egzanp nan pasyan ki ap pran kèk medikaman oswa moun ki gen kondisyon po ki layisan.
- Tès pwovokasyon: Tès sa yo, ki fèt sou siveyans medikal estrik, enplike ekspozisyon pwogresif pasyan an ak alèjèn pou obsève reyaksyon an. Yo souvan itilize yo pou alèji alimantè oswa medikaman lè lòt tès yo pa konkliyan.
- Tès eliminasyon ak reentwodiksyon: Sitou itilize pou alèji alimantè, tès sa a enplike eliminasyon manje sispèk yo nan alimantasyon pasyan an, swivi pa reentwodiksyon yo youn pa youn pou obsève reyaksyon yo.
Tès sa yo pèmèt non sèlman konfime prezans alèji yo men tou pou gide manejman ak tretman nan idantifye alèjèn espesifik ke pasyan an dwe evite ekspozisyon.
Kòz reyaksyon alèjik yo
Reyaksyon alèjik yo rive lè sistèm iminitè a reyaji yon fason ekzajere ak sibstans ki nòmalman pa danjere ki prezan nan anviwònman an. Men yon sentèz pwensipal kòz ki idantifye nan rechèch syantifik:
- Reyaksyon ak medikaman: Kèk reyaksyon alèjik koze pa yon repons iminolojik espesifik ak medikaman, ki ka libere medyatè alèjik yon fason non-iminolojik, sa ki pwodui sentòm ki soti nan iltikèr rive nan reyaksyon pi grav tankou anafilaksi (Parker, C. (1982). Allergic reactions in man.. Pharmacological reviews, 34 1, 85-104 .).
- Alèji alimantè: Pwoteyin espesifik nan manje tankou pistach, lèt vach, ak fwidme ka pwovoke reyaksyon alèjik grav, sitou anafilaksi. Reyaksyon sa yo ka tou eksèrbe pa faktè tankou laj avanse oswa prezans opresyon (Flinn, A., & Hourihane, J. (2013). Allergic Reaction to Peanuts: Can We Predict Reaction Severity in the Wild?. Current Allergy and Asthma Reports, 13, 645-650. https://doi.org/10.1007/s11882-013-0369-5.).
- Enalasyon alèjèn: Enalasyon patikil alimantè oswa lòt alèjèn anviwònmantal ka mennen sentòm respiratwa grav, ki gen ladan opresyon ak anafilaksi (James, J., & Crespo, J. (2007). Allergic reactions to foods by inhalation. Current Allergy and Asthma Reports, 7, 167-174. https://doi.org/10.1007/S11882-007-0017-Z.).
- Ekspozisyon ak alèjèn anviwònmantal: Alèjèn tankou polèn, akaryen, ak mwazi ka deklanche reyaksyon alèjik nan moun ki sansibilize. Reyaksyon sa yo souvan medye pa imunoglobulin E (IgE) ki, lè yo aktive, libere medyatè chimik ki koze sentòm imedya (Averbeck, M., Gebhardt, C., Emmrich, F., Treudler, R., & Simon, J. (2007). Immunologic Principles of Allergic Disease. JDDG: Journal der Deutschen Dermatologischen Gesellschaft, 5. https://doi.org/10.1111/j.1610-0387.2007.06538.x.).
Rezime
Reyaksyon alèjik yo prensipalman koze pa yon reyaksyon iminitè ekzajere ak sibstans anviwònmantal, medikaman oswa alimantè ki nòmalman pa danjere. Konprann deklanchè espesifik yo ka ede pi byen jere ak prevni reyaksyon sa yo.
Entolerans, Alèji oswa Anafilaksi?
Alèji
Yon alèji se yon reyaksyon sistèm iminitè a ak yon sibstans etranje, ki jeneralman pa danjere pou pifò moun. Sibstans sa yo, ki rele alèjèn, ka enkli polèn, kèk manje, ak pousyè, ant lòt. Alèji a manifeste lè sistèm iminitè a reyaji yon fason twòp ak alèjèn sa yo, sa ki pwodui antikò IgE. Antikò sa yo deklanche liberasyon sibstans chimik tankou istamin pa selil iminitè yo, sa ki pwovoke sentòm alèjik tankou grate, eripsyon sou po, difikilte pou respire, ak edèm.
Entolerans
Kontrèman ak alèji a, entolerans pa konsène sistèm iminitè a. Li se yon difikilte pou dijere kèk sibstans, souvan akòz yon defisyans enzimatik. Pa egzanp, entolerans ak laktoz koze pa yon defisyans laktaz, anzim ki nesesè pou dekonpoze laktoz ki nan pwodui lèt yo. Sentòm entolerans yo jeneralman gastwo-entestinal, tankou balonman, doulè abdominal, dyare, epi yo pa menase sistèm iminitè a ni yo pa pwovoke reyaksyon enflamatwa egi.
Anafilaksi
Anafilaksi se yon reyaksyon alèjik grav, rapid epi ki ka touye moun. Yo konsidere li kòm ekspresyon ki pi ekstrèm yon reyaksyon alèjik epi li ka deklanche pa alèjèn alimantè, pikè ensèk, medikaman, ant lòt. Anafilaksi pwovoke yon liberasyon masif sibstans chimik pa sistèm iminitè a, sa ki ka mennen yon chòk grav ak yon chit nan presyon san. Sentòm yo ka enkli difikilte pou respire, yon eripsyon sou po jeneralize, yon sansasyon malèz iminan, ak yon pèt konsyans. Anafilaksi mande yon entèvansyon medikal ijan, souvan sou fòm yon piki epinefrin.
Rezime
Distenksyon prensipal ant yon alèji ak yon entolerans rete nan enplikasyon sistèm iminitè a nan ka alèji yo, kontrèman ak entolerans yo ki lye ak pwoblèm dijestif. Anafilaksi a, pou pa li menm, se yon fòm grav epi ijan alèji ki mande atansyon medikal imedya. Distenksyon sa yo enpòtan pou yon dyagnostik apwopriye ak tretman sentòm yo.
Tretman
Tretman alèji yo depann de kalite yo ak gravite yo. Men plizyè estrateji ki kouramman itilize pou jere ak trete reyaksyon alèjik yo:
- Evite alèjèn yo: Premye etap nan tretman alèji yo se evite alèjèn ki konnen yo. Sa ka vle di rete andedan pandan jou ki gen anpil polèn, itilize hous anti-akaryen pou kabann, oswa evite kèk manje oswa medikaman.
- Medikaman:
- Antiistaminik: Medikaman sa yo ede diminye grate, etènye, ak lòt sentòm ki pwovoke pa liberasyon istamin.
- Dekonjèstyonan: Yo itil pou soulaje konjèsyon nan nen ak sinis.
- Estewoyid nazal: Espre sa yo ede diminye enflamasyon nan vwa nazal yo.
- Estabilizatè mastosit: Ajan sa yo prevni liberasyon istamin epi yo souvan itilize pou prevni sentòm alèji.
- Iminoterapi: Tou konnen sou non desansibilizasyon, metòd sa a trete kòz kache alèji yo. Li enplike administrasyon regilye dòz alèjèn ki ap ogmante, ki pèmèt kò a abitye pwogresivman epi diminye reyaksyon li ak sibstans sa yo.
- Tretman byolojik: Pou ka grav yo, sitou opresyon alèjik oswa dèmatit atopik, medikaman byolojik ki vize vwa iminitè espesifik ka itilize.
- Adrenalin oto-piki (Epinefrin): Pou moun ki an risk pou reyaksyon alèjik grav, tankou anafilaksi, pote yon oto-piki epinefrin esansyèl. Sa pèmèt yon administrasyon rapid medikaman an ka ijans.
- Edikasyon ak plan aksyon: Li enpòtan pou moun ki gen alèji ak antouraj yo konnen siy yon reyaksyon alèjik epi konnen kijan pou aji nan ka ijans. Sa enkli fòmasyon sou itilizasyon medikaman ak rekonesans sentòm ki mande yon entèvansyon imedya.
Manejman alèji yo ka enplike yon konbinezon estrateji sa yo, ki adapte ak espesifisite ak gravite alèji chak moun.
An rezime
Alèji yo se reyaksyon sistèm iminitè a ak sibstans ki pa danjere pou pifò moun, tankou polèn, pousyè, oswa kèk manje. Ekspozisyon ak alèjèn sa yo pwovoke yon repons iminitè ekzajere, kote kò a wè yo kòm yon menas, sa ki deklanche sentòm tankou eripsyon sou po, etènye, oswa difikilte pou respire. Gravite alèji yo ka varye, soti nan iritasyon lejè rive nan reyaksyon ki ka touye moun tankou chòk anafilaktik. Dyagnostik alèji yo ka enkli tès sou po oswa analiz san pou idantifye alèjèn espesifik ki responsab. Tretman an ka gen ladan evite alèjèn yo, medikaman tankou antiistaminik oswa estewoyid, epi nan kèk ka, yon iminoterapi alèjenik pou desansibilize sistèm iminitè a.
Sous
- Deborah M Hussey Freeland, Hua Fan-Minogue, J. Spergel, T. Chatila, K. Nadeau : 2016 « Advances in food allergy oral immunotherapy: toward tolerance. » https://doi.org/10.1016/j.coi.2016.08.002 [Dènye konsiltasyon 8 me 2024]
- Jennifer M Rolland, Jo A Douglass, R. E. O'Hehir : 2000 « Allergen immunotherapy: current and new therapeutic strategies. » https://doi.org/10.1517/13543784.9.3.515[Dènye konsiltasyon 8 me 2024]
- J. Larsen, L. Broge, H. Jacobi : 2016 « Allergy immunotherapy: the future of allergy treatment. » https://doi.org/10.1016/j.drudis.2015.07.010 [Dènye konsiltasyon 8 me 2024]
- F. Blanco-Pérez, G. Papp, A. Goretzki, Tobias-Maximilian Möller, Martina Anzaghe, S. Schülke : 2019 « Adjuvant Allergen Fusion Proteins as Novel Tools for the Treatment of Type I Allergies. » https://doi.org/10.1007/s00005-019-00551-8 [Dènye konsiltasyon 8 me 2024]