Terseliuh dan Regangan

Terseliuh ialah kecederaan pada ligamen, iaitu jalur tisu tebal yang menghubungkan tulang antara satu sama lain. Ia berlaku akibat regangan atau koyakan ligamen yang disebabkan oleh trauma seperti jatuh atau daya luar yang menggerakkan sendi keluar dari penjajaran normalnya. Simptom biasa termasuk lebam, bengkak, ketidakstabilan dan pergerakan yang menyakitkan.

Terseliuh_dan_Regangan

Terseliuh ialah kecederaan pada ligamen. Ligamen ialah tisu tebal, kuat dan berserabut yang menghubungkan tulang antara satu sama lain. Ligamen yang paling kerap cedera ialah ligamen pergelangan kaki, lutut dan pergelangan tangan. Ligamen boleh cedera apabila diregangkan terlalu jauh daripada kedudukan normalnya. Tujuan ligamen adalah untuk mengekalkan rangka dalam penjajaran normal — ligamen menghalang pergerakan yang tidak normal. Walau bagaimanapun, apabila daya yang terlalu besar dikenakan pada ligamen, contohnya semasa terjatuh, ligamen boleh diregangkan atau dikoyakkan; kecederaan ini dipanggil terseliuh1.

Terseliuh ialah kecederaan yang menjejaskan ligamen, jalur tisu tebal yang menghubungkan tulang antara satu sama lain. Ia berlaku sebagai tindak balas kepada regangan atau koyakan ligamen. Terseliuh ialah sejenis kecederaan akut yang disebabkan oleh trauma seperti jatuh atau daya luar yang menggerakkan sendi sekeliling keluar dari penjajaran normalnya. Terseliuh boleh berbeza daripada regangan ligamen yang ringan kepada koyakan lengkap. Lebam, bengkak, ketidakstabilan dan pergerakan yang menyakitkan adalah simptom biasa selepas terseliuh.

Regangan ialah kecederaan pada otot atau tendon. Otot menggerakkan rangka anda dalam pelbagai cara. Apabila otot mengecut, ia menarik tendon, yang seterusnya disambungkan kepada tulang anda. Otot dibentuk untuk meregang, tetapi jika ia diregangkan terlalu jauh atau diregangkan semasa mengecut, kecederaan yang dipanggil regangan boleh berlaku. Regangan boleh menjadi regangan atau koyakan otot atau tendon.1

Regangan ialah kecederaan yang menjejaskan otot atau tendon, jalur tebal yang melekatkan otot pada tulang. Ia berlaku sebagai tindak balas kepada koyakan, pemulasan atau tarikan otot yang pantas. Regangan ialah sejenis kecederaan akut yang disebabkan oleh regangan atau pengecutan yang berlebihan. Sakit, kelemahan dan kekejangan otot adalah simptom biasa selepas regangan.

Terseliuh disebabkan oleh ligamen yang diregangkan terlalu jauh. Ligamen sangat kuat dan boleh membolehkan sendi bergerak, tetapi ia tidak mempunyai banyak keanjalan. Ini bermakna apabila ligamen diregangkan terlalu jauh, koyakan boleh berlaku. Koyakan ligamen boleh menjadi separa atau lengkap. Secara umum, doktor menunjukkan keterukan kecederaan dengan mengelaskan lesi ligamen. Kecederaan gred 1 dan 2 biasanya merupakan lesi separa pada ligamen, manakala kecederaan gred 3 selalunya merupakan koyakan lengkap1.

Regangan ialah lesi pada otot atau tendon yang menghubungkan otot dengan tulang. Tarikan yang terlalu kuat pada otot, atau tarikan dalam satu arah sementara otot mengecut (dipanggil "pengecutan eksentrik") dalam arah yang lain, boleh menyebabkan kecederaan pada otot atau tendon. Regangan juga boleh disebabkan oleh aktiviti kronik yang menyebabkan regangan berlebihan pada serat otot.

Banyak sukan mendedahkan peserta kepada risiko terseliuh dan regangan, termasuk bola sepak, bola keranjang, gimnastik, bola tampar dan banyak lagi. Kecederaan ini juga sering berlaku dalam aktiviti harian biasa, seperti tergelincir di atas ais, jatuh ke atas pergelangan tangan atau jari terjepit. Aktiviti berulang juga boleh menyebabkan terseliuh atau regangan.

Regangan otot disebabkan oleh daya berkelajuan tinggi yang bertindak ke atas otot. Pergerakan tiba-tiba boleh menyebabkan otot diregangkan secara berlebihan, kemudian mengecut dengan kuat, mengakibatkan koyakan ringan atau teruk pada tisu otot. Kadang-kadang, tetapi tidak selalu, lebam mungkin muncul dalam kes regangan otot.

Bagaimana anda tahu sama ada anda telah meregangkan otot? Secara umum, otot yang anda tegangkan akan menyakitkan apabila anda cuba mengecutkannya. Sebagai contoh, jika anda mengalami regangan pada hamstring, anda mungkin akan merasa sakit apabila cuba menggunakan otot itu untuk membengkokkan lutut anda. 

Regangan berlebihan pada otot yang telah mengalami regangan akut juga boleh menyebabkan kesakitan. Meregangkan hamstring dalam beberapa hari selepas regangan hamstring berkemungkinan akan menyakitkan, yang menunjukkan bahawa otot anda tegang.

Terseliuh ligamen disebabkan oleh pergerakan badan yang ganas yang memberi tekanan pada ligamen. Jika anda memulas pergelangan kaki anda, contohnya, ligamen di bahagian luar sendi pergelangan kaki anda mungkin diregangkan terlalu jauh. Ia juga boleh koyak. Regangan berlebihan atau koyakan ini ialah terseliuh ligamen.

Penilaian

Terseliuh

Simptom yang paling biasa bagi terseliuh atau regangan adalah seperti berikut:

  • Sakit di tempat kecederaan
  • Bengkak dan lebam pada kawasan yang cedera
  • Kesukaran untuk membengkokkan sendi yang cedera
  • Kekejangan otot yang cedera

Simptom berbeza-beza mengikut keterukan kecederaan. Jika anda tidak pasti tentang kecederaan atau keterukan keadaan, anda harus meminta bantuan jurulatih sukan, ahli fisioterapi atau profesional kesihatan1.

Bila perlu mendapatkan bantuan

Adalah penting untuk mengetahui bila perlu mendapatkan bantuan. Banyak terseliuh dan regangan boleh dirawat dengan langkah-langkah mudah, tetapi anda perlu memastikan kesakitan anda bukan disebabkan oleh sesuatu yang lebih serius. Berikut adalah beberapa tanda yang menunjukkan anda mungkin memerlukan bantuan:

  • Anda mengalami kesakitan yang teruk dan tidak boleh meletakkan berat pada anggota yang cedera.
  • Kawasan yang cedera kelihatan cacat berbanding dengan sebelah bertentangan.
  • Anda tidak boleh menggerakkan kawasan yang cedera
  • Anda tidak boleh berjalan kerana kesakitan
  • Anggota anda menjadi cacat atau tidak menanggung berat apabila anda cuba menggerakkannya.
  • Anda pernah mencederakan bahagian ini sebelum ini
  • Anda mengalami bengkak yang ketara atau bengkak yang tidak bertambah baik dengan rehat dan peninggian.

Terdapat pelbagai gred regangan otot, daripada gred I hingga gred III.

  • Regangan otot gred I menunjukkan bahawa tisu otot hanya diregangkan terlalu jauh.
  • Regangan gred II berlaku apabila tisu otot dikoyak sebahagiannya.
  • Regangan gred III ialah koyakan lengkap pada tisu otot. Ia biasanya dianggap serius dan disertai oleh kesakitan yang ketara, bengkak, lebam dan kehilangan mobiliti berfungsi.

Jika doktor atau ahli fisioterapi anda menentukan bahawa anda mengalami regangan otot, mereka mungkin mempertimbangkan untuk mendapatkan imej diagnostik seperti MRI untuk menentukan sifat lengkap kecederaan.

Pengelasan terseliuh ligamen adalah serupa dengan regangan otot.

  • Gred I: ligamen hanya diregangkan terlalu jauh.
  • Gred II: ligamen dikoyak sebahagiannya
  • Gred III: ligamen dikoyak sepenuhnya

Terseliuh ligamen biasanya disertai oleh pergerakan berlebihan di sekitar sendi yang disokong oleh ligamen. Bengkak dan lebam yang ketara juga mungkin muncul.

Rawatan

Rawatan untuk terseliuh dan regangan sering dilakukan mengikut kaedah "RICE". Jika anda tidak pasti tentang keterukan terseliuh atau regangan anda, bincangkan dengan doktor anda sebelum memulakan rawatan atau pemulihan. Berikut adalah penjelasan tentang kaedah RICE untuk merawat terseliuh dan regangan:

Rehat:

  • 24-48 jam pertama selepas kecederaan dianggap sebagai tempoh rawatan kritikal dan aktiviti mesti dikurangkan. Gunakan anggota yang cedera secara beransur-ansur sebanyak yang anda mampu, cuba elakkan sebarang aktiviti yang menyebabkan kesakitan. Selalunya perlu menggunakan belat, andung atau tongkat untuk merehatkan bahagian badan yang cedera dengan betul.

Ais:

  • Dalam 48 jam pertama selepas kecederaan, sapukan ais pada terseliuh atau regangan selama 20 minit pada satu masa, setiap 3 atau 4 jam. Pek ais boleh menjadi beg makanan beku, yang membolehkan anda menggunakannya semula. Kaedah rawatan popular lain ialah mengisi cawan kertas dengan air, kemudian membekukannya. Gunakan kiub beku seperti kon ais, mengeluarkan kertas semasa ais cair. JANGAN letakkan ais pada terseliuh atau regangan selama lebih daripada 20 minit pada satu masa! Anda tidak akan membantu menyembuhkan kecederaan dengan lebih cepat dan anda boleh menyebabkan kerosakan pada badan.

Mampatan:

  • Gunakan mampatan apabila anda meninggikan terseliuh atau regangan sebagai sebahagian daripada rawatan awal. Menggunakan pembalut Ace, balut kawasan tersebut dengan bertindih dengan jalur elastik separuh lebar jalur. Pembalut harus ketat, tetapi tidak boleh memotong peredaran darah dalam anggota. Jadi, jika jari tangan atau jari kaki anda menjadi sejuk, biru atau kebas, ulangi pembalut!

Tinggikan:

  • Tahan terseliuh atau regangan anda setinggi mungkin — cuba letakkannya lebih tinggi daripada jantung anda jika boleh. Tinggikannya pada waktu malam dengan meletakkan bantal di bawah lengan atau kaki anda.

Imobilisasi mengurangkan kesakitan dan memudahkan penyembuhan dengan mengelakkan kecederaan baru.

Terseliuh gred pertama diimobilisasi secara ringkas, atau tidak sama sekali. Mobilisasi awal adalah lebih baik. Terseliuh gred dua ringan sering diimobilisasi dengan andung atau belat selama beberapa hari. Terseliuh gred 2 yang teruk dan beberapa terseliuh gred 3 dan koyakan tendon diimobilisasi selama beberapa hari atau minggu, kadangkala dengan plaster. Banyak terseliuh gred ketiga memerlukan pembedahan; secara umum, imobilisasi hanyalah rawatan sokongan.

Pesakit yang memakai plaster harus menerima arahan bertulis, termasuk yang berikut:

  • Pastikan plaster kering.
  • Jangan letakkan sebarang objek di dalam plaster.
  • Periksa tepi plaster dan kulit di sekeliling plaster setiap hari, dan laporkan sebarang kawasan merah atau menyakitkan.
  • Balut tepi yang kasar dengan pita pelekat lembut, kain atau bahan lembut lain untuk mengelakkan tepi plaster mencederakan kulit.
  • Apabila anda berehat, letakkan plaster dengan berhati-hati, mungkin dengan menggunakan bantal kecil atau kusyen, untuk mengelakkan tepi tercubit atau menekan ke dalam kulit.
  • Tinggikan plaster setiap kali yang mungkin untuk mengawal bengkak.
  • Rujuk doktor dengan segera jika kesakitan berterusan atau jika plaster terlalu ketat.
  • Rujuk doktor dengan segera jika bau keluar dari dalam plaster atau jika demam, yang mungkin menunjukkan jangkitan, muncul.
  • Rujuk doktor dengan segera jika kesakitan semakin teruk secara beransur-ansur atau jika terdapat kebas atau kelemahan baru.
  • Kebersihan yang baik adalah penting.

Belat boleh digunakan untuk mengimobilisasi beberapa kecederaan stabil, termasuk beberapa patah tulang yang disyaki tetapi tidak terbukti, patah tulang yang cepat sembuh, terseliuh dan kecederaan lain yang memerlukan imobilisasi selama beberapa hari atau kurang. Belat tidak melingkari sepenuhnya; oleh itu, ia membolehkan pesakit menggunakan ais dan bergerak lebih banyak daripada plaster. Ia juga membenarkan sedikit bengkak dan oleh itu tidak menyumbang kepada sindrom kompartmen. Beberapa kecederaan yang akhirnya memerlukan plaster pada mulanya diimobilisasi dengan belat sehingga sebahagian besar bengkak hilang.

Sumber